Fyodor Dostoyevski Onaylı

Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (11 Kasım 1821, Moskova - 9 Şubat 1881, St. Fyodor Dostoyevski, 9 Şubat 1881 tarihinde vefat ettiğinde 59 yaşındaydı. Petersburg), dünya edebiyatının en büyük psikolojik tahlil ustası, varoluşçuluğun öncüsü ve insan ruhunun karanlık derinliklerini keşfeden bir dahidir. Moskova'da bir hastanede doktor olan sert bir babanın oğlu olarak dünyaya gelen yazar, askeri mühendislik eğitimi almasına rağmen kalbini edebiyata kaptırmıştır. Henüz ilk romanı İnsancıklar ile dönemin en büyük eleştirmeni Vissarion Belinsky tarafından dahi olarak selamlanmış ve edebiyat dünyasına fırtına gibi girmiştir. Bu dönemde Nikolay Gogol etkisiyle başladığı yazın hayatı, onu Rus edebiyatının zirvesine taşıyacaktır.

Hayatı, romanlarından farksız bir trajedi ve gerilimle dolu olan Dostoyevski, politik nedenlerle idama mahkûm edilmiş; kurşuna dizilmek üzereyken gelen son dakika affıyla Sibirya'ya sürgüne gönderilmiştir. Omsk'taki dört yıllık kürek mahkûmiyeti, onun suç, ceza ve vicdan üzerine olan düşüncelerini radikal bir şekilde değiştirmiş; bu deneyimler Ölüler Evinden Anılar gibi sarsıcı eserlerine zemin hazırlamıştır. Dönemin diğer dev ismi Ivan Turgenev ile yaşadığı edebi rekabet ve Lev Tolstoy ile hiç tanışmamış olmalarına rağmen birbirlerini yakından takip etmeleri, Rus edebiyatının altın çağını şekillendirmiştir.

Kumar tutkusu ve borçlarla geçen çalkantılı yıllarında, sekreteri ve sonraki eşi Anna Grigoryevna sayesinde en büyük başyapıtlarını kaleme almıştır. Suç ve Ceza, Budala ve Karamazov Kardeşler gibi eserleriyle insanın tanrı, ahlak ve toplum karşısındaki duruşunu sorgulamıştır. Friedrich Nietzsche gibi düşünürleri derinden etkileyen yazar, 1881 yılında St. Petersburg'da vefat ettiğinde binlerce kişi tarafından son yolculuğuna uğurlanmıştır. Bugün eserleri insan doğasını anlamak isteyen herkes için birer rehber niteliğindedir.