Sadberk Koç Onaylı

Sadberk Koç (1908, Ankara - 23 Kasım 1973, İstanbul), Türkiye'nin ilk özel müzesine adını veren, geleneksel el sanatları ve Osmanlı kültürü üzerine uzmanlaşmış öncü bir koleksiyonerdir. Sadberk Koç, 23 Kasım 1973 tarihinde vefat ettiğinde 65 yaşındaydı.

Ankara'nın tanınmış ailelerinden Aktarzadeler'den Sadullah Efendi ile Nadire Hanım'ın kızı olarak dünyaya gelen Sadberk Hanım, çocukluk ve gençlik yıllarını Milli Mücadele döneminin Ankara'sında geçirmiştir. 1926 yılında teyzesinin oğlu Vehbi Koç ile evlenerek Koç ailesinin temellerini atan isimlerden biri olmuştur. Müşfik bir anne ve vizyoner bir eş olarak tanınan Sadberk Koç, Koç Holding'in büyüme sürecinde Vehbi Koç'un en büyük destekçisi ve denge unsuru olmuştur.

Sadberk Koç'u asıl ölümsüz kılan yönü, Türk el sanatlarına ve antikalara olan derin tutkusudur. Henüz bu alanda bilinçli bir koleksiyonculuğun gelişmediği yıllarda; Anadolu'nun dört bir yanından ipekli dokumalar, nakışlar, gümüş eserler ve porselenler toplayarak devasa bir kültürel miras biriktirmiştir. "Bavullarda saklanan tarih" olarak anılan bu koleksiyonu halkla paylaşma hayali, vefatından sonra ailesi tarafından vasiyeti olarak kabul edilmiş ve Türkiye'nin müzecilik tarihindeki en önemli adımlardan biri atılmıştır.

23 Kasım 1973 tarihinde hayata gözlerini yuman Sadberk Koç'un anısına, 1980 yılında Sarıyer-Büyükdere'deki Azaryan Yalısı'nda Türkiye'nin ilk özel müzesi olan Sadberk Hanım Müzesi açılmıştır. Başlangıçta 3.000 parçalık kişisel koleksiyonuyla kurulan müze, bugün 20.000'i aşkın eseriyle dünya çapında bir sanat merkezi haline gelmiştir.

O, zarafeti, tevazuu ve Türk kültürüne olan sadakatiyle modern Türkiye'nin en saygın kadın figürlerinden biri olarak hatırlanmaktadır. Gerek çocukları Semahat Arsel, Rahmi Koç, Sevgi Gönül ve Suna Kıraç'ın topluma kazandırılmasındaki emeği, gerekse kültürel mirasın korunmasındaki öncü rolüyle Sadberk Koç, bir cumhuriyet hanımefendisi olarak tarihteki yerini almıştır.