Gazi Yaşargil

Mahmut Gazi Yaşargil (d. Gazi Yaşargil 17 Nisan 2026 itibarıyla 100 yaşındadır. 6 Temmuz 1925, Lice, Diyarbakır), Türk bilim insanı ve nöroşirürji (beyin ve sinir cerrahisi) uzmanıdır. Tıp dünyasında "Yüzyılın Beyin Cerrahı" olarak tanınan Yaşargil, modern mikronöroşirürjinin kurucusu kabul edilir. Diyarbakır'ın Lice ilçesinde doğan Yaşargil, Ankara Atatürk Lisesi'ni bitirdikten sonra tıp eğitimine Ankara Üniversitesi'nde başladı, ardından Almanya'da Friedrich Schiller Üniversitesi'nde devam etti ve İsviçre'deki Basel Üniversitesi'nden 1949 yılında mezun oldu.

Kariyerinin büyük bir bölümünü Zürih Üniversitesi'nde geçiren Gazi Yaşargil, burada beyin cerrahisinde devrim yaratan teknikler geliştirdi. 1960'lı yıllarda, o güne kadar imkansız görülen beyin ameliyatlarını, geliştirdiği yüzer mikroskop ve mikro cerrahi aletleri sayesinde mümkün kıldı. Kendi adıyla anılan "Yaşargil Klipleri" (anevrizma klipleri), beyin damar ameliyatlarında çığır açtı. Epilepsi ve beyin tümörü cerrahisinde geliştirdiği yöntemler dünya çapında standart haline geldi.

1999 yılında Amerikan Beyin Cerrahları Kongresi (CNS) tarafından "1950-2000 Yüzyılın Beyin Cerrahı" (Man of the Century) seçilerek tarihe geçti. Bu unvan, tıp alanında bir Türk'ün aldığı en prestijli ödüllerden biridir. Uzun yıllar Amerika Birleşik Devletleri'nde Arkansas Üniversitesi'nde profesör olarak görev yaptıktan sonra Türkiye'ye dönen Yaşargil, Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde akademik çalışmalarına ve ameliyatlarına devam etti. İlerlemiş yaşına rağmen bitmek bilmeyen enerjisi, bilime olan tutkusu ve yetiştirdiği binlerce öğrenciyle Gazi Yaşargil, Türkiye Cumhuriyeti'nin yetiştirdiği en büyük değerlerden biridir.