Abraham Lincoln Onaylı

Abraham Lincoln (12 Şubat 1809 – 15 Nisan 1865), Amerikalı hukukçu, devlet adamı ve Amerika Birleşik Devletleri'nin 16'ncı başkanıdır. Abraham Lincoln, 15 Nisan 1865 tarihinde vefat ettiğinde 56 yaşındaydı. Amerikan İç Savaşı sırasında ülkesine liderlik ederek birliği korumuş, köleliği kaldırmış ve federal hükümeti güçlendirmiştir. Tarihçiler tarafından sıklıkla ABD tarihinin en büyük başkanlarından biri olarak kabul edilir.

Zorlu Çocukluk ve Kendi Kendini Yetiştirme
Kentucky'de tek odalı yoksul bir ahşap kulübede dünyaya gelen Lincoln, okuma yazma bilmeyen çiftçi bir ailenin çocuğuydu. Annesi Nancy Hanks Lincoln'ü henüz 9 yaşındayken süt hastalığı nedeniyle kaybetti. Babası Thomas Lincoln ile ilişkisi mesafeli olsa da, üvey annesi Sarah Bush Lincoln ile güçlü bir bağ kurdu. Örgün eğitim hayatı toplamda sadece 12 ay sürmesine rağmen, Lincoln inanılmaz bir okuma tutkusuyla kendini geliştirdi. Odun kömürüyle tahta parçalarına notlar alarak hukuk, tarih ve edebiyat çalıştı. Gençliğinde bakkal çıraklığı, nehir gemiciliği, postacılık ve arazi ölçümcülüğü gibi çeşitli işlerde çalıştı.

Hukuk ve Erken Siyasi Kariyer
1830'larda Illinois'e taşınan Lincoln, kendi çabalarıyla hukuk öğrendi ve 1836'da baroya kabul edildi. "Dürüst Abe" lakabını kazandığı avukatlık kariyerinde, mantıklı argümanları ve hitabet yeteneğiyle tanındı. Siyasete Whig Partisi ile adım attı ve Illinois Eyalet Meclisi'nde 8 yıl görev yaptı. 1847'de ABD Temsilciler Meclisi'ne seçildi ancak Meksika-Amerika Savaşı'na karşı duruşu nedeniyle popülaritesi azaldı ve bir dönem sonra siyasetten çekilip avukatlığa döndü.

Ulusal Sahneye Dönüş ve Başkanlık
1854'te köleliğin yayılmasını öngören Kansas-Nebraska Yasası'na duyduğu öfke, onu siyasete geri döndürdü. Yeni kurulan Cumhuriyetçi Parti'ye katıldı. 1858'de Senato için Demokrat Stephen A. Douglas ile yaptığı, kölelik ve ahlak üzerine kurulu tarihi tartışmalar (Lincoln-Douglas Debates), seçimi kaybetmesine rağmen onu ulusal bir figür haline getirdi. 1860 başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti'nin adayı oldu ve seçimi kazanarak ABD'nin ilk Cumhuriyetçi başkanı oldu. Ancak zaferi, kölelik yanlısı Güney eyaletlerinin birlikten ayrılmasına (secession) yol açtı.

İç Savaş ve Liderlik
Başkanlığı devraldığında ülke parçalanmış durumdaydı. 1861'de Fort Sumter saldırısıyla başlayan Amerikan İç Savaşı boyunca Lincoln, askeri ve politik bir dahi olarak hareket etti. Ulysses S. Grant gibi yetenekli generalleri göreve getirerek Kuzey'in (Birlik) kaynaklarını Güney'e (Konfederasyon) karşı stratejik kullandı. Savaşın en karanlık günlerinde bile halkın moralini yüksek tutmayı başardı.

Özgürlük Bildirgesi ve Gettysburg Nutku
1 Ocak 1863'te yayınladığı Özgürlük Bildirgesi (Emancipation Proclamation) ile Konfederasyon kontrolündeki bölgelerdeki köleleri özgür ilan etti. Bu hamle, savaşın amacını sadece birliği korumaktan, insan hakları ve özgürlük mücadelesine dönüştürdü. Aynı yıl verdiği Gettysburg Nutku, sadece 272 kelime olmasına rağmen, demokrasi ve eşitlik üzerine söylenmiş en etkili konuşmalardan biri olarak tarihe geçti.

Suikast ve Miras
1864'te ikinci kez başkan seçilen Lincoln, savaşın sona ermesinden sadece günler sonra, 14 Nisan 1865'te Ford Tiyatrosu'nda "Our American Cousin" oyununu izlerken, Güneyli sempatizan aktör John Wilkes Booth tarafından başından vuruldu. Ertesi sabah, 15 Nisan 1865'te hayatını kaybetti. ABD tarihinde suikasta kurban giden ilk başkan oldu. Lincoln, sadece Amerika'yı birleştiren lider olarak değil, aynı zamanda insan onurunun ve demokrasinin evrensel bir sembolü olarak anılmaktadır.